dr hab. Mariola Marczak, prof. UWM

 

KATEDRA BADAŃ MEDIÓW

pok. 252, tel. (089) 524 63 23

mariola.marczak@uwm.edu.pl

  1. zdobyte stopnie, tytuły,

 

magister: 1989, tytuł rozprawy: „Pustynia Tatarów” Valerio Zurliniego jako przypowieść o spotkaniu, promotor: prof. dr hab. Alicja Helman, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

doktor: 1998, tytuł rozprawy: Poetyka filmu religijnego, promotor: prof. dr hab. Alicja Helman, UJ, Kraków

dr hab. : 2012, Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej UJ, Kraków,  tytuł rozprawy: „Niepokój i tęsknota. Kino wobec wartości. O filmach Krzysztofa Zanussiego”

profesor UWM: 2013

 2. dyscyplina,

nauki o komunikacji społecznej i mediach, (wcześniej: nauki o sztuce, specjalność: filmoznawstwo)

 3. zainteresowania naukowo-badawcze,

kino religijne, kino metafizyczne, kino polskie po II wojnie światowej, religia w mediach audiowizualnych, socjologiczna analiza przekazów audiowizualnych, problematyka etyczna w mediach, antropologiczne badania nad kinem oraz innymi mediami audiowizualnymi, estetyka  przekazów audiowizualnych, komunikacja wizualna, transformacje mediów audiowizualnych pod wpływem cyberkultury

 4. pełnione funkcje i stanowiska,

 

kierownik zakładu (Filmu i Nowych Mediów, potem: Filmu, Telewizji i Nowych Mediów: 2013-2019), Dyrektor Instytutu Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej(2018-2019), Kierownik Katedry Badań Mediów (od  stycznia 2020), sekretarz redakcji,  z-ca red. naczelnego, obecnie redaktor naczelna kwartalnika „Media-Kultura-Komunikacja Społeczna”, członek Kolegium Wydawniczego UWM, redaktor działu: Nauki o Mediach, przewodnicząca  Kierunkowego Zespołu Zapewniania Jakości Kształcenia, członek WZZJK (kadencja: 2011-2016), członek Wydziałowego Zespołu ds. Studiów Doktoranckich, Członek Komisji egzaminacyjnej na studia doktoranckie (III stopnia), członek komisji egzaminacyjnych w przewodach doktorskich, recenzent rozpraw doktorskich, recenzent wydawniczy artykułów, książek i rozpraw naukowych, członek jury lub przewodnicząca międzynarodowych festiwali filmowych w kraju i za granicą.

 5. kursy i staże,

kurs  zarządzania projektami  PRNCE2 i certyfikat PRNCE2 Foundation Certificate in Project Management, GR 656111523MM

kurs Zarządzanie finansami publicznymi

kurs Nadzór nad finansami publicznymi. Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

kurs Ustawa 2.0 i rozporządzenia wykonawcze

kwerenda w Cineteca Renzo Renzi w Bolonii 5-15.11. 2019.

 6. prowadzone przedmioty (te stałe),

Główne nurty kultury światowej i polskiej XX i XXI wieku,

Kultura i media

Estetyka mediów

Estetyka przekazów audiowizualnych

Akademia filmu dokumentalnego

Film polski – tradycja i współczesność

Kreowanie fabuł audiowizualnych

Praktyczna stylistyka wypowiedzi pisemnej

Film i serial w telewizji

Obrazy mediów w przekazach audiowizualnych

Screen representation of the world

Visual communication

Culture and Media

Seminarium magisterskie i praca dyplomowa

 7. hobby, zainteresowania,

architektura, pływanie, kajakarstwo, ogrodnictwo

 8. dorobek naukowy: monografie, rozdziały w monografiach, artykuły itd.(wybór)

Monografie:

1. Niepokój i tęsknota. Kino wobec wartości. O filmach Krzysztofa Zanussiego, Wyd. UWM, Olsztyn 2011

2. Poetyka filmu religijnego, Wyd. „Arcana”, Kraków 2000

3. Film, telewizja i sztuki wizualne w dobie nowych mediów, red. Mariola Marczak, Olsztyn 2014, , 221 s. ISBN: 978- 83-7299-935-1

 

Artykuły naukowe w czasopismach:

Polski film hagiograficzny jako forma komunikowania wiary. Komunikacyjna funkcja struktur genologicznych współczesnego polskiego filmu hagiograficznego, „Studia Filmoznawcze” 2019, t. 40, s. 99- 114.

Persuasive and Communicative Potential of Hagiographic Narrative Structures in Screen Representations of the Polish Underground Soldiers Struggling for Independence after World War II, „Studia-Religiologica” 2018, tom 51, nr 2, S. 115-128

Screening religiosity in contemporary Polish films. The Role of Religious Motifs in Visual Communication, „Journal of Religion & Film” 2018, Vol. 22 : Iss. 3 , Article 10. Available at: https://digitalcommons.unomaha.edu/jrf/vol22/iss3/10

Rzeczywistość przedstawiona w polskim kinie współczesnym. Wprowadzenie,

„Media, Kultura, Komunikacja Społeczna” 2017, z.13 nr 2, s. 5-6

Wprowadzenie. Tradycja Bolesława Matuszewskiego w badaniach filmoznawczych

/Introduction. The tradition of Bolesław Matuszewski in the Polish film studies,

„Media, Kultura, Komunikacja Społeczna” 2017, t. 13 , nr 3, s. 5-8

Postać filmowa jako nośnik religijnego znaczenia. Ekranowe obrazy osób konsekrowanych w polskim kinie i telewizji od 2000 roku w funkcji socjo-kulturowego przekazu na temat współczesnej religijności, „Media-Kultura-Komunikacja Społeczna”2016, nr 2 (12), s. 49-69

Od inteligencji do klasy średniej. „Dzieje” etosu inteligenckiego w filmie polskim po roku 1989, „Ethos” 2016, nr 2 (114), s.187-217

Apokryficzne figury Chrystusa we współczesnym polskim kinie, „Studia Kulturoznawcze” 2014, nr 2(6), s. 149-170

Mykoła Maszczenko – nieznany klasyk ukraińskiego kina, „Studia Filmoznawcze” 2014, t. 35: Kino Europy Wschodniej dawniej i dziś, s. 47- 61.(

Obraz Warmii i Mazur w polskim filmie i serialu. Rekonesans, „Media-Kultura-Komunikacja Społeczna” 2012, nr 8, s.87- 115.

Bajka animowana dla dzieci wobec tradycji literackiej, na przykładzie serialu Małe zoo Lucy, „Studia Filmoznawcze” 2012, t. 33, s. 43-57.

Dwie podróże w głąb siebie: Prosta historia Davida Lyncha i Tam, gdzie rosną poziomki… Ingmara Bergmana, czyli o psychoanalitycznym i metafizycznym rozrachunku u kresu życia, „Media-Kultura-Komunikacja Społeczna” 2011, nr 7, s. 167-188.

Współczesne media audiowizualne – etyczne zagrożenia („Sesja kastingowa” Krzysztofa Zanussiego i „Show” Macieja Ślesickiego), „Media-Kultura-Komunikacja Społeczna”    2010, nr 6, s. 35-49.

Obraz, który odnosi do tego, co niewidzialne. O kinie metafizycznym przełomu dwudziestego i dwudziestego pierwszego wieku, „Ethos” 2010, nr 1(89), s. 85-107.

Konwencje melodramatyczne w filmie hagiograficznym na przykładzie „Pieśni o Bernadetcie” Henry’ego Kinga, „Media-Kultura-Komunikacja Społeczna” 2007-2008, nr 3-4,  

     s. 238-245. 

Cyrk i kino − sztuka na krawędzi. Szkic tendencyjny,  „Studia Filmoznawcze” 2006, t. 27, Film w ogrodzie sztuk, s .149-159.

Na tropach tajemnicy, czyli o znaczeniach symbolicznych w „Pustyni Tatarów ” Valerio Zurliniego, „Studia Filmoznawcze” 1992, t. 13, Filozofia filmu i teatru, pod red. J. Trzynadlowskiego.

Rozdziały:

Valerio Zurlini: smutek egzystencjalny [w:] Autorzy kina europejskiego, t.7, red. Patrycja Włodek, Kamila Żyto, Wydawnictwo Biblioteki Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2018, s. 357-388.

 Ecce Homo. Nauczanie Jana Pawła II o miłosierdziu Bożym w filmie Krzysztofa Zanussiego Brat Naszego Boga, [ w:] Człowiek w obliczu wielkich pytań. Kino Krzysztofa Zanussiego, red. Joanna Kazimiera Wawrzynów OSU, Wawrzyniec Zbigniew Wojtyra OFM , Wrocław 2018, s. 67-80. ISSN 2543-4071 (seria wyd. Kultura-Wiara-Kino), ISBN 978-83-939896-6-9

Przypowieści religijno-metafizyczne we współczesnym polskim filmie. Rewaloryzacja polskiego katolicyzmu ludowego, [w:] Teologia i film. Perspektywy badawcze, red. Bartosz Wieczorek, Wyd. ”Scriptum”, Warszawa 2017, s. 9-25.

Kulturowe kompetencje Kościoła w zakresie sztuk  wizualnych, ze szczególnym uwzględnieniem filmu, [w:] Sztuka a Kościół dzisiaj. Analiza sztuki sakralnej w perspektywie Jubileuszu 1050. Rocznicy Chrztu Polski, red. nauk. Witold Kawecki, Narodowe Centrum Kultury, Warszawa 2016, s. 133-182 – książka nagrodzona Nagrodą Wydawców Katolickich Feniks

Ten, który patrzy, ten, który jest… Figura i strategia świadka w filmach Krzysztofa Kieślowskiego, [w: ] Światłem i cieniem wydobywał prawdę o człowieku. W dwudziestą rocznicę śmierci Krzysztofa Kieślowskiego, red. Joanna Kazimiera Wawrzynów OSU, Wawrzyniec Zbigniew Wojtyra OFM , Wyd. WSD Franciszkanów Prowincji Św. Jadwigi, Wrocław 2016, s. 49-68; ISBN 978-83-939896-3-8

Obraz zakonnicy we współczesnym polskim kinie, [w: ] Blask Religii. Media w poszukiwaniu sacrum i autorytetów, red. Marek Sokołowski, Toruń: Wyd. Adam Marszalek, 2016, s. 39-56.

Audiowizualne adaptacje Króla Edypa Sofoklesa – próba analizy socjologicznej, [w:] Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego Scripta Humana t.6. Literatura a film, red. Dorota Kulczycka, Monika Hernik-Młodzianowska, Zielona Góra 2016, s. 103-127

Zło i cierpienie w twórczości Krzysztofa Zanussiego, [w:] Cierpienie i nadzieja w twórczości filmowej Krzysztofa Zanussiego, red. ks. Andrzej Baczyński, ks. Michał Drożdż, Michał Legan OSPPE, Kraków 2015, s. 15-39.  

O badaniach nad transformacjami mediów audiowizualnych w kulturze cyfrowej. Wprowadzenie,[ w: ] Film, telewizja i sztuki wizualne w dobie nowych mediów, red. Mariola Marczak, Olsztyn 2014, s. 7- 16.

Paradoksy ludzkiej i Bożej miłości w Dekalogu, dziewięć, [w:] Kieślowski czyta Dekalog, red. ks. Marek Lis, o. Michał Legan OSPPE, Wyd. Wydziału Teologicznego UO, Opole 2014, s. 93-106

Filmowe przedstawienia Boga – zagadnienia teoretyczne, [w:] Wierzyć i widzieć, red. K. Flader, D. Jaszewska, W. Kawecki, B. Klocek di Biasio, E. Mazur, N. Mojżyn, J. S. Wojciechowski, M. Wrześniak, D. Żukowska-Gardzińska, Sandomierz 2013, s. 421-440

Edi, the Protagonist of Piotr Trzaskalski’s Film as a Christ Figure, [w:] Cinematic Transformations of the Gospel, ed. Marek Lis, Opole 2013, s. 123-136.

Między kontemplacją a dramatem. O pewnej tendencji w kinie religijnym i metafizycznym ostatnich lat, [w:] Sacrum w kinie. Dekadę później, red. S. J. Konefał, M. Zelent, K. Kornacki, Gdańsk 2013, s. 25-49.

Autotematyzm w spektaklu telewizyjnym Krzysztofa Zanussiego Skowronek, [w:] Między filmem a teatrem, pod red. Sławomira Bobowskiego, Milana Lesiaka, Małgorzaty Różewicz, Wrocław 2012, s. 261-272.

Teologia grzechu i świętości w „Wyspie” Pawła Łungina, [w:] Kultura wizualna- teologia wizualna, pod red. W. Kaweckiego, J. S. Wojciechowskiego, D. Żukowskiej-Gardzińskiej, Warszawa 2011, s. 197-207.

U źródeł polskiego kina współczesnego – Jerzy Skolimowski a trzecie kino, [w:] Artystyczne poszukiwania Jerzego Skolimowskiego, pod red. Marka Sokołowskiego, Olsztyn 2011, s. 75-90.

Portrety dokumentalne – artyści wobec rzeczywistości, [w:] Biografistyka filmowa. Ekranowe interpretacje losów i faktów, red. T. Szczepański i S. Kołos, Toruń 2007, s. 286-301.

Człowiek w obliczu Apokalipsy. (Szklane serce Wernera Herzoga − Ofiarowanie Andrieja  Tarkowskiego, [w:] Apokalipsa. Symbolika-tradycja-egzegeza, red. K. Korotkich, J. Ławski, t. 1, Białystok 2006, s. 609-620.

Religijne poszukiwania Krzysztofa Zanussiego, [w:] Ukryta religijność kina, red. ks. M. Lis, Wyd. Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Opolskiego, Opole 2002, s. 59-75.

Anioł w szafie − w poszukiwaniu tożsamości filmu religijnego, [w:] Poszukiwanie i  degradowanie sacrum w kinie, red. M. Przylipiak, K. Kornacki, Wyd. Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2002, s.15-27.

Boże dziwolągi. Rola humoru, groteski i karykatury w kształtowaniu chrześcijańskiej perspektywy filmów, [w:] Świat w zabawie, zabawa światem. Ludyczne koneksje literatury, red. D. Ossowska,  A. Rzymska, Wyd. Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, Olsztyn 2001, s. 135-146.

Anioł i diabeł poza horyzontem? Aksjologia w cieniu postmodernizmu, [w:] Zmierzch

   świata? Artystyczne wizje współczesnych przemian kulturowych,  red. D. Ossowska,   Olsztyn 1997, s. 189-199.

Oczekiwanie, czyli czas na namysł, [w:] Szybko i szybciej. Eseje o pośpiechu w kulturze, red. D. Siwicka, M. Bieńczyk, A. Nawarecki, Warszawa 1996, s. 217-226.

Inne:

hasła w Światowej encyklopedii filmu religijnego, red.  ks. M. Lis, A. Garbicz, Kraków 2007, m.in.:Religijność na ekranie, Kino metafizyczne, Zło w filmie, Zanussi Krzysztof (łącznie 27)