Projekty realizowane na Wydziale Humanistycznym:

1. Projekt: Rekonstrukcja idei polskości na podstawie nazw własnych przestrzeni miejskiej (nazwy ulic i placów)

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa", nr projektu NdS/546701/2022/2022, kwota dofinansowania 113 850,00 zł, całkowita wartość projektu 113 850,00 zł.

Nr umowy NdS/546701/2022/2022

Kwota dofinansowania: 113 850,00 zł

Kierownik: prof. dr hab. Mariusz Rutkowski

Okres realizacji: 06.2022-05.2024

Streszczenie:

Projekt dotyczy opisu polskiego nazewnictwa miejskiego jako nośnika pamięci zbiorowej i polskiej tożsamości narodowej - idei polskości. Nazwy własne stanowią jeden z ważniejszych elementów wspólnototwórczych, kumulujących ważne dla danej zbiorowości wartości i stabilizujących w ten sposób jej wspólnotową tożsamość. Wyróżniają się w tej roli nazwy własne przestrzeni miejskiej: ulic, placów, rond i innych obiektów ważnych w strukturze miasta. W polskiej tradycji przyjął się zwyczaj honorowania m.in. wybitnych postaci czy ważnych wydarzeń poprzez nadanie ulicom ich imienia. Upamiętnienie tego rodzaju jest z jednej strony praktyką społecznego utrwalenia pamięci o osobie, a z drugiej - odzwierciedleniem ważnych dla wspólnoty wartości, postaw czy zachowań, które patron ulicy reprezentuje. W ten sposób za pomocą tego nazewnictwa odtwarzany jest swoisty system wartości, kod kulturowy, który jest elementarnym składnikiem polskiej tożsamości narodowej. Zbadanie i interpretacja tych nazw dostarczy ważnych informacji na temat polskiej tożsamości, jej kluczowych, prototypowych reprezentacji, a zatem może być niezwykle interesującym poznawczo wglądem w strukturę idei polskości - polskości "unazwowionej", a więc ucieleśnionej i utrwalonej w nazwach własnych. Te założenia nakreślają zarys i zakres badawczy projektu.

Przedmiot badań stanowią współczesne upamiętniające nazwy przestrzeni miejskiej, a więc nazwy nadane w celu utrwalenia (na mocy decyzji instytucjonalnej) w pamięci zbiorowej. Badania będą prowadzone z perspektywy językoznawstwa: onomastyki kulturowej i onomastycznej analizy dyskursu, a metodami wspierającymi będą ustalenia z zakresu socjologii przestrzeni i geografii społecznej (humanistycznej).

Materiał badawczy będą stanowić nazwy ulic i placów współczesnych polskich miast: uwzględnione będzie nazewnictwo z całego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wg stanu na 2021 r., wraz z materiałem uzupełniającym w postaci dokumentacji z urzędów miast i gmin.

2. Projekt: Centrum Monitoringu Internetowego Dziennikarstwa Obywatelskiego

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa", nr projektu NdS/546812/2022/2022, kwota dofinansowania 296 815,00 zł, całkowita wartość projektu 296 815,00 zł.

Nr umowy: NdS/546812/2022/2022

Kwota dofinansowania: 296 815,00 zł

Kierownik: dr hab. Urszula Doliwa, prof. UWM

Skład zespołu: dr hab. Joanna Szydłowska, prof. UWM; dr hab. Maria Rółkowska; dr Marta Cichy; dr Dominika Myślak; dr Martyna Siudak; dr Magdalena Szydłowska; dr Marta Więckiewicz-Archacka; dr Magdalena Żmijkowska, dr Szymon Żyliński oraz mgr Adam Błaszczok.

Okres realizacji: 08.2022-08.2024

Streszczenie:

Centrum Monitoringu Internetowego Dziennikarstwa Obywatelskiego ma na celu wspierać oddolne inicjatywy medialne między innymi poprzez rozwijanie Katalogu Internetowych Mediów Obywatelskich Warmii i Mazur oraz badania nad tym sektorem.

Do internetowych mediów obywatelskich Warmii i Mazur zaliczamy projekty medialne, które:

‒ nie są tworzone przez komercyjne firmy i rządowe instytucje,

‒ ich głównym celem działania nie jest zysk,

‒ są tworzone przez mieszkańców Warmii i Mazurach lub osoby, których centrum interesów życiowych znajduje się w tym regionie,

‒ publikowane w nich treści nie są obraźliwe, wyszydzające lub krzywdzące dla innych osób i nie jest stosowana w nich mowa nienawiści.

W Katalogu umieszczane są podstawowe dane na temat danego medium obywatelskiego (zdjęcie twórcy/twórców, nazwa, adres internetowy, imię i nazwisko osoby, która prowadzi taką działalność, data powstania, forma, tematyka), a także wskaźnik wysycenia lokalnością danego medium oraz fragmenty nagranych wywiadów.

Z wykorzystaniem wywiadów pogłębionych prowadzone są także badania nad sektorem mediów obywatelskich. Ich wyniki ukażą się w raporcie – monografii, skąd będzie można dowiedzieć się czegoś więcej o różnorodnych oddolnych projektach dziennikarskich na Warmii i Mazurach – zrozumieć potrzeby ich twórców i stworzyć katalog dobrych praktyk w zakresie działalności mediów obywatelskich. Charakterystyka ta będzie obejmowała także takie aspekty, jak: historia powstania, misja i główne założenia ideowe oraz cele działania, przedstawienie twórców, grup docelowych i relacji między twórcami i odbiorcami, uwarunkowań technicznych i organizacyjnych oraz finansowych tych przedsięwzięć.

W marcu 2023 roku został uruchomiony portal Centrum Monitoringu Internetowego Dziennikarstwa Obywatelskiego, którego najważniejszym elementem jest Katalog Internetowych Mediów Obywatelskich Warmii i Mazur – https://cmidzo.uwm.edu.pl/. Zachęcamy do jego odwiedzenia oraz do wypełnienia specjalnego formularza, który umożliwi kontakt z pracownikami Instytutu Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej i zgłoszenie swojego medium obywatelskiego do Katalogu.

3. Projekt: Szlak Kopernikowski jako dziedzictwo Warmii – mobilny przewodnik w rzeczywistości rozszerzonej

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II", nr projektu NdS-II/SP/0404/2023/01, kwota dofinansowania 1 402 610,00 zł, całkowita wartość projektu 1 402 610,00 zł.

Nr umowy: NdS-II/SP/0404/2023/01

Kwota dofinansowania: 1 402 610,00 zł

Kierownik: dr hab. Andrzej Korytko, prof. UWM

Skład zespołu: prof. dr hab. Krzysztof Mikulski (UMK w Toruniu), dr hab. Maria Korybut-Marciniak, prof. UWM, dr hab. Barbara Krysztopa-Czupryńska, dr hab. Izabela Lewandowska, prof. UWM, dr hab. Krzysztof Narojczyk, prof. UWM, dr hab. inż. Agnieszka Szczepańska, prof UWM., dr hab. inż. Cezary Kowalczyk, dr inż. Grzegorz Grunwald, dr. inż. Rafał Kaźmierczak, dr inż. Tomasz Templin, mgr Izabela Socka.

Okres realizacji: 03.2024-03.2026

Celem projektu jest zbadanie oraz spopularyzowanie wśród odbiorców polskich i zagranicznych miejsc znajdujących się na Szlaku Kopernikowskim i w jego pobliżu zlokalizowanych w województwie warmińsko-mazurskim. Interdyscyplinarny zespół złożony m.in. z historyków i naukowców zajmujących się geoinżynierią zamierza opracować dwujęzyczną aplikację na urządzenia mobilne, która ma upowszechnić wyniki badań i wiedzę dotyczącą miejsc związanych z Mikołajem Kopernikiem. Najważniejszą funkcjonalnością aplikacji będzie rozbudowany przewodnik turystyczny dla zwiedzających Warmię i Mazury. Przewodnik będzie działał w oparciu o pozycjonowanie satelitarne na smartfonach (GNSS). Gdy turysta znajdzie się w pobliżu ciekawego miejsca uruchomi się dźwięk narratora, który opowie opracowaną przez historyków historię dotyczącą danego miejsca. Gdy narrator skończy opowieść będzie możliwość wyświetlenia informacji w rzeczywistości rozszerzonej, co oznacza, że użytkownik w danej lokalizacji będzie miał możliwość zobaczenia i wysłuchania dodatkowych informacji o obiekcie, do którego w normalnych warunkach nie ma dostępu. Dla szczególnie zainteresowanych osób będą dostępne linki do opracowanych treści na dedykowanej platformie WWW. Dla każdego obiektu zostanie zdefiniowany bufor/zasięg, dla którego będzie uruchamiał się komunikat głosowy. W momencie, gdy użytkownik zmieni swoją lokalizację i wejdzie w nową strefę w tym samym czasie zostanie uruchomiona nowa narracja. Takie rozwiązanie pozwoli zarówno dla turysty pieszego lub rowerowego nabyć nową, zweryfikowaną i aktualną wiedzę dotyczącą dziedzictwa Mikołaja Kopernika.

Drugą bardzo ważną funkcjonalnością będzie możliwość wyświetlenia treści multimedialnych w AR (ang. augmented reality, rzeczywistości rozszerzonej) w domu lub np. klasie szkolnej przez dowolnego użytkownika. Takie rozwiązanie zapewni możliwość wykorzystania aplikacji podczas lekcji w szkole oraz stworzy ciekawy materiał edukacyjny do samodzielnej nauki poprzez zabawę.

Na samym Szlaku Kopernikowskim znajduje się ponad 60 miejsc i ponad 100 obiektów oraz ponad 40 miejscowości w ówczesnym komornictwie olsztyńskim i pieniężeńskim, w których Kopernik dokonywał lokacji łanów opuszczonych.

Głównym obszarem zainteresowań zespołu jest interdyscyplinarne wykorzystanie metod badawczych związanych z technologiami satelitarnymi, algorytmami sztucznej inteligencji, rzeczywistością rozszerzoną oraz wirtualną. Łącząc ze sobą rozwiązania techniczno-informatyczne, zespół proponuje nowe rozwiązania w różnych dyscyplinach (m.in. w edukacji, turystyce historycznej, geodezji i kartografii).