prof. dr hab. Zbigniew Chojnowski                                                                                                         

Katedra Literatury Polskiej

e-mail: zbigniew.chojnowski@uwm.edu.pl

pokój 365

https://orcid.org/0000-0001-5679-2199

Dyscyplina: literaturoznawstwo

Zainteresowania naukowo-badawcze

• poezja polska XX i XXI w. (gatunki, tematy, idee)
• wyobraźnia religijna w literaturze
• nowy regionalizm w badaniach literackich
• piśmiennictwo i kultura Mazurów pruskich XIX w.
• współczesna literatura Warmii i Mazur
• zagadnienia krytyki literackiej

Monografie

• Polska tradycja literacka w piśmiennictwie mazurskim. Recepcja i wypisy, Olsztyn(2021).
• Czytanie czytania. Szkice i noty metakrytyczne, Olsztyn2020.
• Postacie kobiecości. O poezji Kazimiery Iłłakowiczówny, Kraków 2019.
• Koloryty ziem pruskich i varia. Północne miniatury krytyczne, Olsztyn 2018.
• Odcienie kultury literackiej na Warmii i Mazurach. Północne miniatury krytyczne, Olsztyn 2018.
• Kanon prywatny. Książki poetyckie 1981-2015, Olsztyn 2016.
• Wyobraźnia historyczna Mazurów pruskich. Studia i źródła, Olsztyn2014.
• Ruiny przeciw wizji. O młodej „niepolitycznej” poezji dziewiątej dekady XX wieku, Olsztyn 2012.
• Raje i apokalipsy. Studia i szkice o literaturze XX wieku, Olsztyn 2011.
• Od biografii do recepcji. Ernst Wiechert, Konstanty I. Gałczyński, Zbigniew Herbert na Warmii i Mazurach, Olsztyn 2011.
• Poetycka wiara Jarosława Iwaszkiewicza, Olsztyn 1999.
• Metamorfozy Anny Kamieńskiej, Olsztyn 1995.

Redakcja lub współredakcja monografii wieloautorskich

• Marcin Gerss, Jest Bóg!, wstęp i oprac. tekstu Z. Chojnowski (2020).
• Odmiany pograniczności. Szkice o literaturze współczesnej i najnowszej, redakcja i wstęp Z. Chojnowski, 2020.
•  Regionalizm literacki – historia i pamięć, red. Z. Chojnowski, E. Rybicka, Kraków 2017.
• W rytmie zegara... Wokół zagadnień chronozoficznych, red. Z. Chojnowski, B. Kurządkowska, A. Rzymska, Olsztyn 2015.
• Literatura na progu XXI wieku, red. J. Chłosta-Zielonka, Z. Chojnowski, Olsztyn 2014.
• Święte miejsca w literaturze, Z. Chojnowski, A. Rzymska i B. Tarnowska, Olsztyn 2009.
• Marcin Giersz (Gerss). Człowiek z pogranicza, red. Z. Chojnowski,  Gołdap 2009.
• Z dróg Erwina Kruka. W 65. urodziny twórcy (2006).
• Gatunki literackie. Tradycja a współczesne przemiany, red. Z. Chojnowski, D. Ossowska, Olsztyn 1996.
• „Co nie jest wymówione zmierza do nieistnienia”. Interpretacje wierszy współczesnych,red. Z. Chojnowski, (1995).

Edycje

• 24. wiersze ukraińskie i polskie = 24. ukraïnsʼki i polʼsʼki poeziï, eseje, tłumaczenie i opracowanie: I. Betko i Z. Chojnowski ; ilustracje: G. Snopkov = eseï, pereklad í uporâdkuvannâ: Irina Betko i Z. Hojnovsʼkij ; ilûstraciï: G. Snopkov, Olsztyn 2023.
• Regionalizm literacki w Polsce. Zarys historyczny i wybór źródeł, red. Z. Chojnowski, M. Mikołajczak, Kraków 2016.
• Zwierzyniec mazurski, wybór, oprac. i wstęp Z. Chojnowski, Dąbrówno 2016.
• Wesele ptasząt. Piosenka mazurska, oprac. i komentarz Z. Chojnowski, ilustr. J. Wilkoń, Olsztyn 2013.
• M. Kajka, Mały kancjonał mazurski i opowieści ucieszne, wstęp i oprac. Z. Chojnowski, Olsztyn 2008.
• Paciorki: antologia maryjna z Warmii, Olsztyn 2007.
• Przed i za. Antologia literacka,  red. Z. Chojnowski, A. Bykowska-Salczyńska, Olsztyn 2007.  
• Nasze wiersze i nie tylko... Antologia Klubu Literackiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Olsztynie, Olsztyn 2005.
• Pieśni duchowne i poemata światowe. Antologia mazurska, Gołdap 2004.
• Olsztyn w wierszach, wybór, oprac. i posłowie  Z. Chojnowski, Olsztyn 2003.
• Szara reneta. Antologia literacka Olsztyńskiego Oddziału Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, red. Z. Chojnowski, K. Brakoniecki, Olsztyn 2000.

Artykuły w czasopismach (wybór)

• Emigracja wobec regionalizmu, czyli warmińskie i mazurskie tematy w londyńskich "Wiadomościach", „Archiwum Emigracji” 2023,  nr 1, s. 433-438.

• Rytmy i wybrane aspekty recepcji Johannesa Bobrowskiego w Polsce, „Roczniki Humanistyczne” 2022, nr 1, s. 31-44.
• Erwin Kruk jako czytelnik, "Litteraria Copernicana" 2022, nr 1, s. 87-10;
• Edycje bajek i baśni Warmii i Mazur (przegląd oraz tendencje), „Sztuka Edycji” 2020, nr 2, s. 79-88.
• Listy Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego do Redaktora Prosto z Mostu, „Bibliotekarz Podlaski” 2019, nr 3, s. 75-98.
• Świtycz-Widacka Balbina, „Polski Słownik Biograficzny”, z. 52 (2017-2018), s. 51-5.
• Antyczne zainteresowania oraz inspiracje Wojciecha Bąka, „Litteraria Copernicana” 2018, nr 4, s. 109-121.
• Jan Karol Sembrzycki do Michała Kajki (Kayki) (wokół korespondencji dwóch Mazurów pruskich), „Prace Literaturoznawcze” 2017 (5), s. 219-242.

Rozdziały w monografiach wieloautorskich (wybór)

• Norwid Anny Kamieńskiej, [w:] Literackie ogniwa. Norwid i inni. Prace ofiarowane prof. Grażynie Halkiewicz-Sojak, tom II,  red. P. Abriszewska, M. Kowalska, D. Pniewski i R. Sioma, Kraków 2023, s. 121-140.
• Mikołaj Kopernik w tekstach warmińskich poetów ludowych, [w:] Mikołaj Kopernik i Warmia: o pamięci regionalnej w 550. rocznicę urodzin i 480. śmierci, red. A. Kopiczko, Wydawnictwo Bernardinum 2023, s.  695-706.
• Poeta wspólnoty etycznej, w: Wyobrażone, nieminione... : Tadeusz Nowak i jego twórczość,  red. D. Siwor, Kraków 2022, s. 129-140.
• Kazimierz Nowosielski jako autor „Toposu” (szkic bibliograficzny), [w:] „Topos”: pismo literackie, idee, środowisko, wstęp J. Ławski, red. naukowa J. Godlewska i J. Ławski, Kraków 2021, s. 341-354.
• Przeznaczenie poezji? Wokół wiersza Tadeusza Różewicza „To jednak co trwa ustanowione jest przez poetów”, [w:] Ustanowione przez poetę. Szkice w stulecie urodzin Tadeusza Różewicza. T. 1, red. J. M. Ruszar i J. Pyzia, Kraków, 2021, s. 29-59.
• Mazurzy pruscy, Polacy i Niemcy w piśmiennictwie tych pierwszych, [w:] Naród i regiony. Tradycje regionalizmu literackiego w perspektywie nowoczesności (XIX-XXI wiek, Kraków 2020, s. 165-179.
• Geopoetyka chrześcijańska (zarys pojęcia na podstawie poezji Karola Wojtyły), [w:]  Pisarstwo Karola Wojtyły –  Jana Pawła II w oczach krytyków i uczonych: antologia, red. K. Dybciak, Warszawa 2019, s.362-376.
• Kresowe, trójmiejskie, chrześcijańskie wiersze Piotra Cielesza, [w:] O Gdańsku literackim 1945-2015, red. J. Mosakowski, B. Dąbrowski, R. Młynarczyk, A. Nowaczewski, Gdańsk 2018, s. 264-271, 353-354.
• Listopadowe niedziele w pieśniach Mazurów Pruskich, [w:] Protestanci na Mazurach. Historia i literatura. Studia, red. J. Ławski, D. Zuber, K. Bogusz, Białystok – Ełk 2017, s. 285–298.
• Rękopis notatek Zbigniewa Herberta Liryka Słowackiego, [w:] Piękno Juliusza Słowackiego. Universum, T. 2, red. J. Ławski, G. Kowalski, Ł. Zabielski, Białystok 2013, s. 115-130.

Granty

• W latach 2013-2016 jeden głównych wykonawców projektu badawczego Narodowego Centrum Nauki Regionalizm w badaniach literackich: tradycja i nowe orientacje 2013/09/B/HS2/01132.
• W latach 2019-2021 kierownik grantu Polska tradycja literacka w piśmiennictwie mazurskim w ramach programu Społeczna Odpowiedzialność Nauki / Doskonała Nauka) DNM/SP/463427/2020.