Jesteś tutaj

prof. dr hab. Mariusz Rutkowski

prof. dr hab. Mariusz Rutkowski

Katedra Języka Polskiego

pokój nr 2, tel. 89 524 63 07

https://orcid.org/0000-0001-7113-5074

 

Dyscyplina: językoznawstwo

Zainteresowania naukowo-badawcze

  • teoria i funkcje nazw własnych
  • nazwy w dyskursie
  • język dyskursu publicznego
  • społeczne i kulturowe aspekty komunikacji językowej

 

Publikacje (wybór)

Monografie

  • Onomastyczna analiza dyskursu, Kraków 2020 [współautor: Katarzyna Skowronek].
  • Rozmowa urzędowa. Analiza konwersacyjno-dyskursywna, Warszawa 2015.
  • Słownik metafor i konotacji nazw własnych, Olsztyn 2012.
  • Nazwy własne w strukturze metafory i metonimii. Proces deonimizacji, Olsztyn 2007.
  • Media i nazwy. Z zagadnień onomastyki medialnej, Kraków 2004 [współautor: Katarzyna Skowronek].
  • Mikrotoponimia przestrzeni wspinaczkowej. Studium socjoonomastyczne, Olsztyn 2001.

Redakcja lub współredakcja monografii wieloautorskich

  • Nazwy własne w języku i społeczeństwie, Olsztyn 2021 [współred. A. Hącia].
  • Nowe zjawiska w języku, tekście i komunikacji II, Olsztyn 2008 [współredaktor: K. Zawilska].
  • Nowe zjawiska w języku, tekście i komunikacji, Olsztyn 2006 [współredaktor: A. Naruszewicz-Duchlińska].

Artykuły w czasopismach

  • Onomastyka otwarta. Współczesne kierunki rozwoju polskich badań nad nazwami własnymi, „LingVaria” 2023,  vol XVIII, z. 1 (35), s. 215-224.
  • Metodologie w onomastyce a kultura, „Onomastica” 2022, 66, s. 37-50.
  • Co bada i czemu służy onomastyka? Kilka refleksji w kontekście nowej humanistyki, „Prace Językoznawcze” 2021, XXIII/2, s. 31-41.
  • Linguistic construction of female identity in Polish political discourse. “Lege artis. Language yesterday, today, tomorrow” 2020, V(2),  p. 263-300.
  • Humorous names in the light of incongruity theory, “Voprosy Onomastiky/Problems of Onomastics” 2016, 13.1, s. 129-139.
  • Elementy formalne i nieformalne w rozmowach urzędowych, „Socjolingwistyka” 2015, XXIX, s. 135-148.
  • Dżastiny i Alany to łobuzy”. Forum internetowe jako źródło informacji o wartościowaniu i motywacji imion osobowych. „Onomastica” 2014, LXVII , s. 279-297.
  • Nazwy w dyskursie – w kontekście koncepcji wtórnej oralności, „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza” 2012, vol. 24/1, s. 145-158.
  • Od wiedzy o denotacie do definicji. Kilka uwag o definiowaniu w „Słowniku metafor i konotacji nazw własnych”, „Język Polski” 2011, XCI, z. 1, 60-67.
  • Toponymy of Climbing Space. Names Within the Polish Climbing Community,
    “Names. Journal of Onomastics” 2000, 48.2, 115-125.

Rozdziały w monografiach wieloautorskich

  • Czy kiedyś zawyje Leonarda? Pomiędzy konwencją nazewniczą a antropomorfizacją, [w:] Od tradycji do nowatorstwa: studia nad nazwami własnymi, red. E. Bogdanowicz, J. Chomko, A. Romaniuk, Białystok 2021, s. 203-220.
  • Językowe wyrażanie kategorii gender w dyskursie politycznym, [w:] Oblicza świata w dyskursach kultury. Księga pamiątkowa dedykowana Ignacemu S. Fiutowi, red. J. Dębicki, A. Małecka, Kraków 2019, s. 257-270.
    • Tendencje we współczesnym nazewnictwie polskim, [w:] Przyszłość polszczyzny – polszczyzna przyszłości, red. K. Kłosińska, R. Zimny, Warszawa 2017, s. 234-245.
    • Polish names, w: Oxford Handbook of Names and Naming, red. Carol Hough, Oxford 2016, s. 183-184.
    • Hipertekst a styl, [w:] Odmiany stylowe polszczyzny − dawniej i dziś, red. U. Sokólska, Białystok 2011, s. 265-276
    • „Oni są tam, gdzie stało ZOMO…” Retoryka Jarosława Kaczyńskiego w świetle teorii amalgamatów pojęciowych, w: Język IV RP, red. M. Czyżewski, P. Nowak, Lublin 2010, s. 297-307.
    • Teoria stopów pojęciowych w interpretacji wybranych zjawisk w dyskursie medialnym, [w:] Współczesne media − status, aksjologia, funkcjonowanie. Tom1, red. I. Hoffman, D. Kępa-Figura, Lublin 2009, s. 439-448.
    • Apelatywizacja a deonimizacja. Z rozważań nad statusem terminów, [w:] Nowe nazwy własne – nowe metodologie, red. A. Cieślikowa, K. Skowronek, Kraków 2008, s. 63-71.
    • Nazwy własne i ich denotacje w rzeczywistości medialnej, [w:] Kreowanie światów w języku mediów, red. P. Nowak, R. Tokarski, Lublin 2007, s.155-170.
    • Deonymization by metaphor and metonymy. The role of name connotation in the deonymic processes, [w:] Quaderni Internazionali di RIOn 2: Lexicography and Onomastics, red. P. D`Achille, E. Caffarelli, Roma 2006, s. 17-30.

 

Granty (kierownik, wykonawca) i staże naukowe

  • Semantyczno-formalne przekształcenia nazw własnych we współczesnym języku polskim – zjawiska apelatywizacji, metaforyzacji i derywacji nazw własnych; projekt finansowany w ramach konkursu Komitetu Badań Naukowych w latach 2003-2006; umowa nr 0049/H01/2003/25 (kierownik).
  • Słownik metafor i konotacji nazewniczych; projekt finansowany w ramach konkursu MNiSW w latach 2009-2012; umowa nr 1795/B/H03/2009/36 (kierownik).
  • Polska rozmowa urzędowa. Konwersacyjno- dyskursywna analiza komunikacji urzędnik-klient i charakterystyka gatunku, projekt finansowany w ramach konkursu OPUS Narodowego Centrum Nauki w latach 2012-2015;  umowa nr UMO-2011/03/B/HS2/04457 (kierownik).
  • Rekonstrucka idei polskości na podstawie nazw przestrzeni miejskiej (nazwy ulic, placów), projekt finansowany w ramach konkursu MEiN „Nauka dla Społeczeństwa”  w latach 2022-2024; umowa nr NdS/546701/2022/2022 (kierownik).
  • Staż naukowy na Universita degli Studi in Trieste (Włochy): 5 maja – 7 sierpnia 2021.