prof. dr hab. Iwona Anna Ndiaye 

Katedra Literatury Polskiej

e-mail: anna.ndiaye@uwm.edu.pl

pokój 217, tel. 89 524 65 64 

ORCID: https://orcid.ord/0000-0003-3881-0474

Dyscyplina: literaturoznawstwo

Zainteresowania naukowo-badawcze

• tożsamość kulturowa i językowa pisarzy emigracyjnych
• twórczość kobiet w Afryce Zachodniej
• piśmiennictwo autobiograficzne
• przekład literacki
• komparatystyka literacka jako praktyka kulturowa
• literatura najnowsza w nauczaniu języka polskiego jako obcego
• metoda projektu w dydaktyce szkoły wyższej

Publikacje (wybór)

Monografie

• Metoda projektu w nauczaniu języków obcych (projekty edukacyjne dydaktyce języka rosyjskiego w szkole wyższej), Lublin 2024.
• Мода в жизни и творчестве Надежды Тэффи, Olsztyn 2024.
• „Kobieta demoniczna” w Polsce. O prozie humorystycznej Nadieżdy Teffi w przekładzie Juliana Tuwima, Olsztyn 2021.
• Pod maską Talii… O tożsamości poetyckiej Nadieżdy Teffi, Olsztyn 2019.
• Hipertrofia tęsknoty za utraconym domem w poezji emigrantów rosyjskich „pierwszej fali”, Olsztyn 2009.
• Gorzkie gody… Publicystyczna i literacka działalność Dymitra Fiłosofowa na emigracji, Olsztyn 1999.

Redakcja lub współredakcja monografii wieloautorskich

• Vladimir Nabokov. Poezja – proza – przekład, seria „Olsztyńskie Studia Emigrantologiczne”, red. I. A. Ndiaye, Olsztyn 2023.
• Ностальгия: мифы, судьбыилитературныйопытрусскойэмиграции, ред. И.А. Ндяй, Tunis 2022.
• Media w glottodydaktyce. Obcokrajowcy w mediach, red. I.A. Ndiaye, M. Rółkowska, Olsztyn 2020.
• Twórczość rosyjskiej zagranicy – satyra i memuarystyka, seria: Luminarze Rosyjskiej Emigracji, red. I.A. Ndiaye, T. Marczenko, D. Nikołajew, Olsztyn 2018.
• Дидактика языков и культур: проблемы, поиски, решения: коллективная монография. Международный научно-методический симпозиум «Лемпертовские чтения – XX», посвященный 70-летию доктора педагогических наук, профессора Н.В. Барышникова, 11-12 апреля 2018 г. Пятигорск, ред. А.В. Вартанов, И.А. Ндяй, О.Е. Ивановa, М.Т. Терзиевa, А.Ю. Багиян, Пятигорск 2018.
• Komunikacja międzykulturowa w świetle współczesnej translatologii, t. VIII: Literatura – język – kultura, seria: Między Słowami – Między Światami, red. E. Kujawska-Lis, I.A. Ndiaye, Olsztyn 2017.
• Polska – Afryka. Historia relacji, stan obecny i perspektywy rozwoju, seria: Olsztyńskie Studia Afrykanistyczne, t. VI, red. B. Ndiaye, I.A. Ndiaye, Olsztyn 2017.
• Afryka – Europa Środkowa i Wschodnia. Historia relacji, stan obecny i perspektywy rozwoju, t. V, seria: Olsztyńskie Studia Afrykanistyczne, red. B. Ndiaye, I.A. Ndiaye, Olsztyn 2017.
• Szkice slawistyczne. Księga jubileuszowa poświęcona profesorowi Walentemu Piłatowi, red. I.A. Ndiaye, Olsztyn 2017.
• Afryka w systemie bezpieczeństwa międzynarodowego: bezpieczeństwo ekologiczne i społeczno-ekonomiczne, red. B. Ndiaye, I.A. Ndiaye, Olsztyn 2016.
• Dziedzictwo materialne i niematerialne Afryki i jego znaczenie dla zrównoważonego rozwoju kontynentu, red. B. Ndiaye, I.A. Ndiaye, Olsztyn 2015.
• Język polski – nie taki obcy. Publikacja jubileuszowa z okazji dziesięciolecia działalności Centrum Kultury i Języka Polskiego UWM, red. I.A. Ndiaye, M. Rółkowska, Olsztyn 2015.
• Rola kobiet i organizacji kobiecych w wybranych państwach afrykańskich: Algieria, Egipt, Senegal, Tanzania, Tunezja, red. I.A. Ndiaye, Olsztyn 2014.
• Polskość z daleka i z bliska. Publikacja jubileuszowa z okazji pięciolecia działalności Centrum Kultury i Języka Polskiego UWM, red. I.A. NDiaye, M. Rółkowska, Olsztyn 2010.

Edycje

• Д. В. Философов, «Воскресные беседы». Эмигрантская публицистика (1920–1939): в 4 тт.,t. 3: Польский вопрос, вступ. ст., сост., подгот. текстов и комментарии И. А. Ндяй, Olsztyn 2023.
• Д. В. Философов, «Воскресные беседы». Эмигрантская публицистика (1920–1939): в 4 тт.,, t. 2: Идеологические искания, эмигранты, миссия эмиграции, вступ. ст., сост., подгот. текстов и комментарии И. А. Ндяй, Olsztyn 2022.
• Д. В. Философов, «Воскресные беседы». Эмигрантская публицистика (1920–1939): в 4 тт., t. 1: Царство Антихриста, вступ. ст., сост., подгот. текстов и комментарии И. А. Ндяй, Olsztyn 2021.
• Iwan Bunin, Wciąż smuto wierzę w swoje szczęście…, seria: Luminarze Rosyjskiej Emigracji, red. I.A. Ndiaye, G. Ojcewicz, tłum. J. Brzykcy, M. Froński, I.A. Ndiaye, G. Ojcewicz, Olsztyn 2015.
• Matka Maria, Nie ma życia bez cierpienia…, cz. I, seria: Luminarze Rosyjskiej Emigracji, red. I.A. Ndiaye, G. Ojcewicz, tłum. I.A. Ndiaye, G. Ojcewicz, Olsztyn 2015.
• Matka Maria, Chcę wejść we wszystkie niepokoje ziemi…, cz. II, seria: Luminarze Rosyjskiej Emigracji, red. I.A. Ndiaye, G. Ojcewicz, tłum. W. Laszczak, I.A. Ndiaye, G. Ojcewicz, Olsztyn 2015.
• Matka Maria, Z perspektywy XXI wieku…, cz. III, seria: Luminarze Rosyjskiej Emigracji, red. I.A. Ndiaye, G. Ojcewicz, Olsztyn 2015.
• Je suis la femme-Afrique...: antologia afrykańskiej poezji kobiecej, Antologia afrykańskiej poezji kobiecej, red. I.A. Ndiaye, Kraków 2014.
• Poesia visiva. Wywiady z rosyjskimi poetami wizualnymi (S. Biriukow, J. Charitonow, A. Dajen, A. Fiedułow, A. Gornon, B. Kontriktor, E. Kulemin, R. Lewczin, W. Miszyn, A. Mocar, W. Monachow, A. Oczertianski, D. Zimin), wybór, przekład i wprowadzenie I.A. Ndiaye, seria: Słowo i Obraz, Olsztyn 2014.
• O pamięci w literaturze rosyjskiej. Rozmowy najważniejsze, wstęp, oprac., wybór, tłum. I.A. Ndiaye, Olsztyn 2012.
• Poetycka Atlantyda. Antologia liryki kobiecej „pierwszej fali” rosyjskiej emigracji, Olsztyn 2006.

Artykuły w czasopismach

• Boris Sawinkow w egodokumentach rosyjskiej emigrantki Zinaidy Gippius, „Echa Przeszłości” 2024, nr 25 (2), s. 61-81.
• Восточные мотивы в поэтическом сборнике Н. А. Тэффи «Шамрам: Песни Востока», «Проблемы исторической поэтики» 2023, т. 21, № 4, с. 236–256.
• Archaizmy w idiolekcie poetyckim Nadieżdy Teffi, „Heteroglossia” 2022, t. 13, s. 51-71.
• Konceptualizacja śmiechu w językowym obrazie świata Nadieżdy Teffi (na materiale prozy wspomnieniowej), „Roczniki Humanistyczne” 2021, nr 69 (7), s. 221-243.
• И.А. Бунин в межкоенной Польше: несостоявшееся турне, „Studia Litterrum” 2020, nr 5 (3), s. 270-289.
• Проблема художественного историзма в романе А.И. Солженицына и фильме Г. Панфилова «В круге первом», „Известия Уральского федерального университета. Серия 2: Гуманитерные науки” 2019, nr 21 (184), s. 87-99.
• O tożsamości rosyjskiej literatury emigracyjnej (proza Nadieżdy Teffi), „Studia Wschodniosłowiańskie” 2018, t. 18.
• Obraz Afryki w prozie emigracyjnej Nadieżdy Teffi, „POLILOG. Studia Neofilologiczne” 2018, t. 8, s. 81-92.
• „Kobieta demoniczna” Teffi (1872–1952) w przekładzie Juliana Tuwima, „Acta Polono-Ruthenica” 2017, t. XXIII/3, s. 125-133.
• Дезинтоксикация польской души в эмигрантской публицистике Д. Философова, „Ежегодник Дома русского зарубежья им. А. Солженицына”, Москва 2016, s. 315-323.

Rozdziały w monografiach wieloautorskich

• Kaukaska podróż Iwana Bunina [w:] Drogi i rozdroża literatury, red. A. Lenart, M. Sidor, B. Siwek, Lublin 2023, s. 319-337.
• «Набоковиана» в Польше. История перевода и рецепции творчества Владимира Набокова, [в:] VladimirNabokov. Poezja – proza – przekład, seria: Olsztyńskie Studia Emigrantologiczne, red. I. A. NDiaye, Olsztyn 2023, s. 119-166.
• Образ собаки в языковой картине мира Надежды Тэффи (на материале эмигрантской прозы) [в:] Другие берега русской литературы и культуры: идеи, поэтика, контексты: коллективная монография = Tamtebrzegiliteraturyikulturyrosyjskiej: idee, poetyka, konteksty, pед. Э. Тышковской-Каспжак, И. Мотенайте, А. Смирновa, при участии М. Гей,Kraków 2021, s. 337-351.
• „Человек советский” глазами польского писателя А. Слонимского: „Мое путешествие в Россию” [в:] „Человек советский”: за и против: монография, ред. У.В. Матвеевa У.А. Русинa, Екатеринбург 2021, s. 270-278.
• Пятна шоколада: Станислав Лем в воспоминаниях своего сына [в:] Лемовские чтения: сб. Материалов Международной научной конференции памяти Станислава Лема, pед. А. Нестеров, Самара 2020, s. 455-462.
• В.В. Философов в дневниках М. Домбровской (из истории польско-русских контактов межвоенного периода) [w:] Философские чтения: сборник материалов VIII Философских чтений, ред. T. Г. Ивановa, Логос 2019, s. 65-79.
• «Чемоданная жизнь» русских эмигрантов в «Воспоминаниях» Надежды Тэффи, [w:] Twórczość rosyjskiejzagranicy – satyraimemuarystyka, red. I.A. Ndiaye, T  Marczenko, D. Nikołajew,Olsztyn 2018, s. 109-118.
• Literacki obraz Bliskiego Wschodu w futurystycznym poemacie „Konstantynopol” Wasilija Kamienskiego [w:] Wschód muzułmański w ujęciu interdyscyplinarnym. Ludzie – teksty – historia, red. G. Czerwiński, A. Konopacki, Białystok 2017, s. 185-196.
• O idiolekcie pisarskim Jewgienija Griszkowca (leksyka kolorystyczna w opowieści „Rzeki”) [w:] Szkice slawistyczne. Księga jubileuszowa poświęcona profesorowi Walentemu Piłatowi, red. I.A. Ndiaye, Olsztyn 2017, s. 85-99.
• Tożsamość przesiedlona. Kultura wobec transformacji: Rosja – Polska [w:] Język polski – nie taki obcy. Publikacja jubileuszowa z okazji dziesięciolecia działalności Centrum Kultury i Języka Polskiego UWM, red. I.A. Ndiaye, M. Rółkowska, Olsztyn 2015, s. 109–120.

Granty (wykonawca) i staże naukowe

• Zespół badawczy „Stereotypy i narodowe systemy wartości w komunikacji międzykulturowej. Językowe i kulturowe podstawy zarządzania stosunkami politycznymi, ekonomicznymi i humanitarno-społecznymi między Polską a Rosją” (Newski Instytut Języka i Kultury w Sankt-Petersburgu, Centrum Badań Europy Wschodniej UWM w Olsztynie).
• Zespół badawczy „Превод сисшему комӣарашивних изучавања националне и  шране књижевносши и кулшуре”. (Министарство просве те, науке и техно-лошког развоjа Республике Србиjе).
• Staże naukowe w zagranicznych ośrodkach akademickich i instytutach badawczych: Centrum Naukowe Badań Transtekstualnych i Transkulturowych (IETT, l'Institut d'Etudes Transtextuelles et Transculturelles Maison) – Uniwersytet Lyon 3 (MARGE – Université Jean Moulin Lyon 3) w Lyonie (Francja, 01 IX 2025 r. – 31 X 2025 r.), Centrum Badawcze MARGE – Uniwersytet Lyon 3 (MARGE – Université Jean Moulin Lyon 3) w Lyonie (Francja, 01 XI 2022 r. – 31 I 2023 r.), Dom Rosyjskiej Zagranicy im. Aleksandra Sołżenicyna w Moskwie (Rosja, 02 II 2019 – 03 V 2019). Staże miesięczne i pobyty badawcze: Uniwersytet Cheich Anta Diop w Dakarze (Senegal), Narodowy Uniwersytet Pedagogiczny im. Abaja w Ałmaty (Kazachstan), Uniwersytet Państwowy w Sankt-Petersburgu.