dr hab. Joanna Szydłowska, prof. UWM

 

KATEDRA DZIENNIKARSTWA

pok. 351, tel. (089) 524 63 52

joanna.szydlowska@uwm.edu.pl

 

1. dr hab., prof. nadzw.

2. Dyscyplina literaturoznawstwo

3. genologia dziennikarska, non fiction, antropologia pogranicza kulturowego, migracje
4. Przewodnicząca Kierunkowego Zespołu ds. Zapewnienia Jakości Kształcenia
5. 
6. Gatunki dziennikarskie; Dziennikarstwo a literatura faktu; Dziennikarstwo śledcze; Polska felietonistyka współczesna
7. turystyka, lekkoatletyka, film

 

Monografie

Kostiumy, figury, dekoracje. Szkice z pogranicza, Olsztyn 2018

Narracje pojałtańskiego Okcydentu. Literatura polska wobec pogranicza na przykładzie Warmii i Mazur (1945-1989), Olsztyn 2013.

Warmia i Mazury w reportażu polskim w latach 1945-1980. O tożsamości bohaterów, miejsc i zdarzeń, Olsztyn 2001.


Redakcje monografii wieloautorskich

Przez region do Europy. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Andrzejowi Staniszewskiemu w 70. rocznicę urodzin, pod red. Joanny Szydłowskiej, Magdaleny Żmijkowskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, Olsztyn 2019.

Mniejszość i większość. Relacje kulturowe na pograniczach, t. 2, pod red. J. Szydłowskiej, M. Ochmańskiej, A. Bączek, L. Kościelaka, Olsztyn 2016.

W Polsce i poza jej granicami. Media w XX i XXI wieku, pod red. A. Frankowiak, M. Rółkowskiej, J. Szydłowskiej, Olsztyn 2014.

 

Antologie

Romans z radiem. Antologia felietonistyki radiowej Władysława Ogrodzińskiego z lat 1969-1989, wybór i oprac. J. Szydłowska, Olsztyn 2011.

Niegdyś i dziś. Antologia reportażu o Warmii i Mazurach z lat 1950-2000, wybór i oprac. J. Szydłowska, Olsztyn 2002.

Spotkania. Wybór reportaży o Warmii i Mazurach z lat 1945 – 1949. Wstęp i opracowanie: Joanna Szydłowska i Jan Chłosta, Olsztyn 1999.

 

Artykuły

Od egzotyzacji do inspiracji. Mazurscy staroobrzędowcy w polskich narracjach fiction i non-fiction w XX i XXI wieku, ‘Acta Polono-Ruthenica” 2019, nr 2, s. 252 – 274.

Reportaż polski przełomu lat 70. i 80. XX wieku w recepcji krytycznej Andrzeja Staniszewskiego, „Media – Kultura – Komunikacja Społeczna” 2018, nr 1, s. 13 – 30.

Od niepodległości do stawania się państwa, czyli faktografia w służbie mitu Drugiej Rzeczpospolitej. Refleksje na marginesie „Sztafety” Melchiora Wańkowicza, „Zeszyty Naukowe Ostrołęckiego Towarzystwa Naukowego” 2018, nr XXXII, s. 175–192.

Reporter, nomada, turysta kulturowy. Refleksje na marginesie prozy podróżniczej Tomka Michniewicza, „Turystyka Kulturowa” 2017, nr 6, s. 29 – 43.

Rodzina i zmarszczki. Relacje transgeneracyjne w najnowszej polskiej literaturze pięknej, „Colloquium Wydziału Nauk Humanistycznych i Społecznych” 2017, nr 3, s. 123 – 144.

Cicerone nieobecnych krajobrazów, czyli o trudnej sztuce dzielenia się miejscem i pamięcią. Warmińscy i mazurscy Niemcy w reportażach polskich po 1989 roku, „Naukowy Przegląd Dziennikarski” 2017, nr 2, s. 117 – 138.

Reportaż śledczy jako narzędzie społecznej interwencji. Rzecz o ofiarach, katach i milczeniu (Czy Bóg wybaczy siostrze Bernadetcie? Justyny Kopińskiej”, w: „Prace Literaturoznawcze” 2017, nr 5, s. 33 – 48.

Na uboczu słowa i pamięci. Narracja o przemocy seksualnej Rosjan wobec kobiet z Prus Wschodnich w polskim dyskursie pamięci po 1945 r., „Anthropos?” 2016, nr 25, s. 69 – 85.

Trzej panowie O. i regionalizm. Rzecz o patriotyzmie, miejscu i literaturze, „Zeszyty Naukowe” Ostrołęckie Towarzystwo Naukowe 2014, t. XXVIII, s. 301 – 313.

Nie tylko do szuflady. Maria Dąbrowska o Ziemiach Zachodnich po 1945 roku, „Ruch Literacki” 2014, z. 1, s. 87 – 113.

Lubuskie panopticum Janusza Olczaka, czyli wyczerpane inspiracje pojałtańskiej deterytoryzacji (Szyld pisany antykwą), „Prace Literaturoznawcze” 2013, nr 1, s. 113 – 128.

Mazurska wielokulturowość – rzeczywistość czy mit inteligenta? Refleksje na marginesie prozy dokumentalnej Waldemara Mierzwy Miasteczko, „Okolice Ostródy” 2013, s. 141 – 152.

Szkic do portretu Polski lokalnej. Refleksje na marginesie reportaży Włodzimierza Nowaka, „Tematy z Szewskiej 2012, nr 2, s. 45 – 55.

Władysław Ogrodziński (1918-2012), „Ruch Literacki” 2012, nr 3, s. 363 – 369.

Retoryka rzeczy a proces zadomowienia w przestrzeniach pojałatańskiego Okcydentu, „Anthropos?” 2011, nr 16/17, s. 127 – 141.

Publicystyka Tadeusza Orackiego na łamach „Słowa na Warmii i Mazurach”,  „Media-Kultura-Komunikacja społeczna” 2011, nr 7, s. 221 – 241.

Od Kutza do Smarzowskiego. Film fabularny jako medium wiedzy o Ziemiach Zachodnich i Północnych, „Komunikaty Mazursko-Warmińskie” 2011, nr 3, s. 519 – 535.

Między pulp-fiction a non-fiction, czyli Kapugate po polsku, „Tematy z Szewskiej” 2011, nr 2, s.157 – 164.

Literatura jako projekt ideologiczny. Z archiwów POP PZPR przy ZLP w Olsztynie, „Zeszyty Naukowe”, Ostrołęckie Towarzystwo Naukowe, 2010, t. XXIV, s. 247-266.

Narracje z historią w tle, czyli Kopernik w szponach popkultury (Artur Górski, Zdrada Kopernika), „Studia Ełckie” 2010, nr 12, s. 39 – 49.

Mystifications and games — about identity discourse in modern Bulgarian prose (Alek Popow), “Acta Neophilologica”, 2010, t. XII, s. 203 – 210.

Warmia i Mazury jako wariant tematu zachodniego w świetle zainteresowań krytycznych redakcji „Twórczości” w latach 1945 – 1989, „Komunikaty Mazursko-Warmińskie” 2010, nr 1, s. 41 – 50.

Dokumentacja, edukacja, marketing. Konkursy na łamach „Słowa na Warmii i Mazurach” (1952 – 1981), w: Polonistyka 2009, pod red. A. Kiklewicza, S. Bażnika, Mińsk 2010, s. 345 – 364.

Pogranicze na talerzu. Rytuał konsumpcji jako wzór kultury i nośnik tożsamości („Bambino” Inga Iwasiów), „Anthropos?” 2010, nr 14-15, s. 162 – 175

 

Rozdziały w monografiach

Roztańczony Olsztyn. O praktykach pamięci we współczesnej memuarystyce słów kilka, w: Przez region do Europy. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Andrzejowi Staniszewskiemu w 70. rocznicę urodzin, pod red. Joanny Szydłowskiej, Magdaleny Żmijkowskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, Olsztyn 2019.

Władysław Ogrodziński, w: 100 wybitnych postaci Warmii i Mazur w stulecie niepodległości Polski, pod red. S. Achremczyka, T. Baryły, J. Chłosty, J. Kiełbika, R. Tomkiewicza, Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego im. W. Kętrzyńskiego i Ośrodka Badań Naukowych im. W. Kętrzyńskiego, Olsztyn 2019, s. 192–194.

Czy z oddali widać lepiej?  Warmia i Mazury w zainteresowaniach  reporterów „Kontrastów”, w: Białostockie "Kontrasty". Szkice i materiały, pod red. M. Roszczynialskiej, K. Sawickiej-Mierzyńskiej, Fundacja Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok 2018, s. 161–176.

„Bezładnie rozrzucone kamyki”, czyli o formie bez formy. Reportaże Tadeusza Nowakowskiego, w: Nowakowski i jego czasy, pod red. Stanisława Achremczyka, Olsztyn 2018, s. 124–135.

W dialogu z pamięcią i wobec wyzwań współczesności.Redystrybucja motywów tożsamościowych  w prozie Artura Beckera, w: Regionalizm literacki – historia i pamięć, pod red. E. Rybickiej, Z. Chojnowskiego, Olsztyn 2017, s. 415 – 431.

Pamiętane, mówione, zapisane, czyli warmińskie losy w trylogii Edwarda Cyfusa "...a życie toczy się dalej". Rzecz o wykorzystaniu narracji mówionych, w: Region a tożsamości transgraniczne. Literatura. Miejsca. Translokacje, red. M. Mikołajczak, K. Sawicka-Mierzyńska, D. Zawadzka, Kraków 2016, s. 517 - 528.

Wyspa – granica – pogranicze. O kształtowaniu się nowoczesnego społeczeństwa postmigracyjnego Ameryki w świetle reportażu Małgorzaty Szejnert „Wyspa klucz”, w: Mniejszość i większość. Relacje kulturowe na pograniczach, t. 2, pod red. J. Szydłowskiej, M. Ochmańskiej, A. Bączek, L. Kościelaka, Olsztyn 2016, s. 23 – 40.

Audialne pogranicze. Ogólnopolski Konkurs na Reportaż Radiowy „Pogranicze” jako projekt poznawczy, edukacyjny i artystyczny (2002-2014), w: Radio w cyfrowym świecie. Regionalne rozgłośnie radiowe, pod red. M. Łyszczarza, M. Sokołowskiego, Olsztyn 2016, s. 58 – 74.

Reportażowe selfie Wojciecha Tochmana. O praktykach voyerystycznych, kulturze poorismu i etyce mediów (Eli, Eli), w: Język polski – nie taki obcy, pod red. I. A. NDiaye, S. Przybyszewskiego, M. Rółkowskiej, Olsztyn 2015, s. 121 – 142.

O pożytkach z podglądania marginesu, czyli po co centrom peryferie. Egzotyzacja świata w prozie reportażowej Ziemowita Szczerka (Przyjdzie Mordor i nas zje, czyli tajna historia Słowian), w: Centra – peryferie w literaturze polskiej XX i XXI wieku, pod red. W. Browarnego, E. Rybickiej, D. Lisak-Gębali, Kraków 2015, s. 375 – 390.

Spory o duchową sukcesję miejsc i krajobrazów na przełomie XX i XXI wieku na przykładzie pisma społeczno-kulturalnego „Borussia” (1991 - 2013), w: Medialne reprezentacje kultury. Literatura, teatr, sztuka, religia, t. 1, pod red. A. Sugier-Szeregi, Lublin 2015, s. 285 – 298.

Polski reportaż XXI wieku wobec tradycji gatunku i wyzwań współczesności, w: Prasa w dobie nowych mediów, pod red. A. Staniszewskiego i R. Rozbickiej, Olsztyn 2014, s. 239 – 256.

O sposobach zarządzania faktografią w narracji o dziennikarskim śledztwie na przykładzie „My z Jedwabnego” Anny Bikont, w: Literatura na progu XXI wieku, pod red. J. Chłosty-Zielonki, Z. Chojnowskiego, Olsztyn 2014, s. 337 – 352.

Cultures of memory in the post-Yalta borderland. Reflections in the context of the prose of Henryk Panas, w: Between Oblivion and the New Order. From research on relationships among memory cultures in former East Prussia after World War Two. Studies and sketches, pod red. K. Narojczyka, Olsztyn 2014, s. 109 – 127.

Pamięć jako etyczna powinność, czyli mazurskie narracje tożsamościowe Wojciecha Marka Darskiego w: Geografia wyobrażona regionu. Literackie figury przestrzeni, pod red. D. Kalinowskiego, M. Mikołajczyk, A. Kuik-Kalinowskiej, Kraków 2014, s. 281 – 298.

Szczygieł bohemista, czyli Czechy po polsku, w: W Polsce i poza jej granicami. Media w XX i XXI wieku, pod red. A. Frankowiak, M. Rółkowskiej, J. Szydłowskiej, Olsztyn 2014, s. 155 – 174.

Śląski busz i historyczne trakty. Czarny ogród Małgorzaty Szejnert jako narracja tożsamościowa pogranicza; w: W Polsce i poza jej granicami. Media w XX i XXI wieku, pod red. A. Frankowiak, M. Rółkowskiej, J. Szydłowskiej, Olsztyn 2014, s. 27 – 46.

Co kryją kufry egzulanckiej pamięci i jak je przewietrzyć? O kresach i mazurskim pograniczu na przykładzie prozy Henryka Panasa i Zbigniewa Waszkielewicza, w:Meandry kultur pamięci na Warmii i Mazurach po 1945 roku. Studia i szkice, pod red. K. Narojczyka, Olsztyn 2014, s. 173 – 186.

Teatr i polityka repertuarowa wobec kształtowania i dystrybucji pamięci kulturowej w latach 1945-1989, w: Olsztyn jako region pamięci w latach 1945-1989, pod red. K. Narojczyka, Olsztyn 2013, s. 529 – 548.

Kształtowanie i dystrybucja pamięci o pojałtańskim pograniczu w medium filmowym w latach 1945-1989, w: Olsztyn jako region pamięci w latach 1945-1989, pod red. K. Narojczyka, Olsztyn 2013, s. 549 – 578.

Kultura pamięci o pojałtańskim pograniczu po 1989 roku, w: Olsztyn jako region pamięci w latach 1989-2013, pod red. K. Narojczyka, Olsztyn 2013, s. 201 – 244.

Kształtowanie i dystrybucja pamięci o pojałtańskim pograniczu w medium filmowym po 1989 roku, w: Olsztyn jako region pamięci w latach 1989-2013, pod red. K. Narojczyka, Olsztyn 2013, s. 245 – 274.

Teatr i polityka repertuarowa wobec kształtowania i dystrybucji pamięci kulturowej po 1989 roku, w: Olsztyn jako region pamięci w latach 1989-2013, pod red. K. Narojczyka, Olsztyn 2013, s. 275 – 290.

Literatura polska a konstytucja i dystrybucja kultur pamięci o regionie (1945-1989), w: Olsztyn jako region pamięci w latach 1945-1989, pod red. K. Narojczyka, Olsztyn 2013, s. 485 – 528.

Inspirujące spotkania, w: Nigdy nie wypuszczał pióra z ręki…. Wspomnienia o Władysławie Ogrodzińskim, wstęp i oprac. J. Chłosta, Olsztyn 2013, s. 185 – 191.

Z getta w świat i z powrotem, czyli narracje o tożsamości, starości i obłędzie. (Agata Tuszyńska, Oskarżona Wiera Gran), w: Język, wielokulturowość, tożsamość, pod red. M Pająkowskiej-Kensik, A. Paluszak-Bronki, L. Kołatki, Bydgoszcz 2013, s. 455 – 466.

Opowiedzieć milczenie. O polsko-żydowskim dziedzictwie pamięci w narracjach faktograficznych Agaty Tuszyńskiej (Rodzinna historia lęku), w: Polonistyka 2011, pod red. A. Kiklewicza, Mińsk 2012, s. 285 – 310.

Mainstream i budowanie prestiżu. „Nocnik” Andrzeja Żuławskiego jako narracja skandalizująca i skandalizowana, w: Skandal w tekstach kultury. Tabu-trend-transgresja, t. 2,pod red. M. Ursela, M. Dąbrowskiej, J. Nadolnej, M. Skibińskiej,Wrocław, 2012, s. 341-352.

Portret rodzinny we wnętrzu. Funkcje i dysfunkcje rodziny w twórczości prozatorskiej i dramaturgicznej Doroty Masłowskiej, w: Rodzina w świecie współczesnym, pod red. M. Howorus-Czajki, K. Kaczor, A. Wieruckiej, Gdańsk 2011, s. 289 – 298.

Dziennikarstwo śledcze: idea – funkcje – praktyka (rec. O dziennikarstwie śledczym. Normy, zagrożenia, perspektywy, pod red. M. Palczewskiego i M. Worsowicz, Łódź 2009), w: Pomiędzy kulturą a komunikowaniem. Studia z dziejów mediów, pod red. A. Frankowiak, J. Szydłowskiej, Olsztyn 2010, s. 94 – 97.

Praktyka narracyjnego zawłaszczania. Dyskurs wykluczonych w perspektywie krytyki postkolonialnej (Britta Wuttke, Homunculus z tryptyku), w: Polskość z daleka i z bliska, pod red. I. A. Ndiaye i M. Rółkowskiej, Olsztyn 2010, s. 171 – 191.

O niektórych aspektach mitu fundacyjnego Ziem Zachodnich i Północnych. Perswazja haseł propagandowych, w: Mity i stereotypy w polityce. Przeszłość i teraźniejszość,  pod red. A. Kasińskiej-Metryki, M. Gołosia, Toruń 2010, s. 147 – 159.

Nudy w interiorze, czyli Zbigniewa Uniłowskiego wariacje na temat reportażu podróżniczego, w: Kultura i oświata w europejskim międzywojniu, (1918-1939), pod red. R. Bryzek, J. Urban, Siedlce 2010, s. 247 – 257.

Romans w przestrzeni komunikacji multikulturowej (Arno Surminski, Polninken czyli historia niemieckiej miłości), w: Aspekty w kształceniu polonistycznym, pod red. J. Krawczyka, R. Makarewicz, Olsztyn 2010, s. 137 – 150.

Zapomniane karty felietonistyki prasy olsztyńskiej („Migawki” na łamach „Wiadomości Mazurskich”), w: Pomiędzy kulturą a komunikowaniem. Studia z dziejów mediów, pod red. A. Frankowiak, J. Szydłowskiej, Olsztyn 2010, s. 36 – 40.